De Valkenberg
Valkenberglaan 35B
7313 BL Apeldoorn
Telefoon 055 - 3552201
Mobiel 06 - 53409048
info@devalkenberg.nl
Dit is het digitale verhalenboek van
dr Wim H. Nijhof, historicus en publicist. U vindt hier informatie over zijn boeken en over artikelen die zijn gepubliceerd in diverse tijdschriften en dagbladen. Aandachtsvelden zijn de historie van Apeldoorn, van het Nationale Park De Hoge Veluwe en van de textielindustrie in Twente. Een onderwerp van voortdurende studie is de sociale strijd in de textielstad Enschede, zijn geboorteplaats.

Wim Nijhof

De Valkenberg is een heuvel aan de westkant van Apeldoorn, niet ver van Paleis Het Loo. Hier konden vroeger de koninklijke valkeniers de reigers van verre zien aankomen, de vogels waren een prooi voor de jachtvalken.
Wim H. Nijhof woont aan de Valkenberglaan in Apeldoorn. De Valkenberg is de naam waaronder hij zijn publicitaire activiteiten uitvoert.

De Valkenberg
 

noorderkerk


 

11. Gereformeerde kerk nu van Pallas Athene

De Noorderkerk opzij van de Loolaan is volgens kenners ‘een zeldzaam en gaaf bewaard voorbeeld van een gereformeerde kerk in neogotische stijl’. Er klinken nu geen psalmen en gezangen meer, het is een kantoor van het ict-bedrijf  Pallas Athena.
Neogotische kerken zijn overwegend katholieke kerken, gebouwd in de tweede helft van de negentiende eeuw, door bouwmeesters als Pierre Cuypers en Alfred Tepe. Gereformeerden en ook hervormden willen in die jaren kerken in een versoberde neorenaissancestijl. Zoals de Grote Kerk, enkele honderden meters verder aan de Loolaan, gebouwd naar een ontwerp van de Rotterdamse architect Jan Verheul Dzn. De Apeldoornse architect Jan Wijn bouwt voor de christelijk-gereformeerden in Apeldoorn de Noorderkerk, in neogotische stijl. Hun kerkje aan de Piet Jouberstraat is een eenvoudig gebouw, traditioneel van opzet, een voorgevel met een deur in het midden, aan weerszijden een raam, erboven twee kleinere ramen, een rond venster in de top. Het is te klein geworden, Apeldoorn is sterk gegroeid, en ook doordat de christelijk-gereformeerden zijn samengegaan met de Nederduitsch Gereformeerde Kerk.
Waarom kiest Wijn voor de ‘huisstijl van de katholieken’? Een verbazingwekkende keuze in die tijd, vooral omdat de grote voorman van de gereformeerden Abraham Kuyper zich zeer negatief over deze bouwwijze heeft uitgelaten. Is het een wraakneming op de lokale hervormden, omdat Wijn de Grote Kerk niet heeft mogen bouwen, zelfs geen invitatie heeft gekregen voor de competitie onder Nederlandse architecten? Heeft hij immers de hervormden niet uit de brand geholpen met een noodkerk, nadat door onoplettendheid van een leerjongen de Grote Kerk in 1890 is afgebrand? Of wil hij naast de Grote Kerk  niet een tweede renaissancekerk bouwen? Is het wellicht een eerbetoon aan H.P. Berlage, die voor de competitie een ontwerp heeft ingestuurd dat volgens de kerkbestuurders té katholiek is, té veel aan de gotiek ontleend, terwijl renaissancekenmerken niet ontbreken?  Het blijft een vraag. In elk geval kunnen de christelijk-gereformeerden trots zijn op hun nieuwe kerk, nu een rijksmonument van grote cultuurhistorische waarde, als ‘voorbeeld van een van de eerste Doleantiekerken die in tegenstelling tot andere Gereformeerde kerken rijk van opzet en detaillering is’, volgens de vroegere Rijksmonumentendienst. Een verdiend eerbetoon voor Jan Wijn.





deValkenberg.nl