De Valkenberg
Valkenberglaan 35B
7313 BL Apeldoorn
Telefoon 055 - 3552201
Mobiel 06 - 53409048
info@devalkenberg.nl
Dit is het digitale verhalenboek van
dr Wim H. Nijhof, historicus en publicist. U vindt hier informatie over zijn boeken en over artikelen die zijn gepubliceerd in diverse tijdschriften en dagbladen. Aandachtsvelden zijn de historie van Apeldoorn, van het Nationale Park De Hoge Veluwe en van de textielindustrie in Twente. Een onderwerp van voortdurende studie is de sociale strijd in de textielstad Enschede, zijn geboorteplaats.

Wim Nijhof

De Valkenberg is een heuvel aan de westkant van Apeldoorn, niet ver van Paleis Het Loo. Hier konden vroeger de koninklijke valkeniers de reigers van verre zien aankomen, de vogels waren een prooi voor de jachtvalken.
Wim H. Nijhof woont aan de Valkenberglaan in Apeldoorn. De Valkenberg is de naam waaronder hij zijn publicitaire activiteiten uitvoert.

De Valkenberg
 

 

Ceasarea

Caesarea

Schuylenburgh

Groot-Schuylenburgh

immendaal

Verpleeghuis Immendaal, voorheen sanatorium Beekbergen

Frisse, gezonde boslucht

Apeldoorn, midden op de Veluwe, is om zijn gezonde, frisse boslucht niet alleen al meer dan een eeuw in trek bij toeristen die er ook van de rust en de stilte willen genieten. Ook voor mensen die weer gezond van lichaam en geest willen worden, is Apeldoorn en omgeving een ideaal oord voor een sanatorium.

Het meest bekende sanatorium was Berg en Bosch, langs de Soerenseweg, in de boswachterij Berg en Bos, waar nu een scoutinggroep een blokhut bewoont. Hier stonden her en der in bos rondom een centrale open plek houten paviljoens voor tbc-patiënten, die er de frisse gezonde boslucht konden opsnuiven.

Aan de Loenenseweg in Beekbergen, verscholen in de bossen, ligt Immendaal, het vroegere sanatorium Beekbergen. Het was een familiesanatorium voor mensen met functies als leraar, officier, predikant en ambtenaar; mensen die niet naar een volkssanatorium gingen, maar onvoldoende bemiddeld waren om te kuren in buitenlandse of duurdere particuliere sanato
Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) kregen de bemiddelde Amsterdamse koopman Frits Caesar en zijn vrouw het idee in Ugchelen een vakantiehuis te bouwen voor kinderen uit de Randstad. Het huis is naar hem vernoemd: Caesarea. Amsterdamse bleekneusjes en verwaarloosde jongeren konden in de gezonde boslucht weer op krachten komen.
Het gebouw van het vroegere Van Seventersanatorium in het bosgebied tussen de ringweg en de Arnhemseweg, pal naast het complex van de Feluagroep, is nagenoeg nog in tact. De voormalige lighallen zijn dichtgemaakt met glas, zo lenen ze zich uitstekend voor ateliers. Voor een sanatorium voor tbc-patiënten was het een uitgelezen plek.
Huize Boschrust aan de Loolaan was in het begin van de vorige eeuw een sanatorium voor 'zenuwlijders'. Een brochure legde het uit: 'Het sanatorium beoogt een hygiënisch pension te zijn waarbij het zwaartepunt van de behandeling zal liggen eensdeels in een strenge controle in de deugdelijkheid van de levensmiddelen, de diëtische keuze voor elk individueel geval, anderdeels in een doelmatige hygiënische levenswijze in familieverband onder onmiddellijk toezicht.'

Het Apeldoornsche Bosch, later Groot-Schuylenburg, is vooral bekend als een instelling voor psychiatrische patiënten. Maar er was in het hoofdgebouw ook een sanatorium, Rustoord, dat op 4 september 1924 werd geopend. De bestemming was 'behandeling en verpleging van Joodsche zenuw- en zielszieken, die voor de omgeving niet storend zijn en die niet tegen hun wil behoeven te worden vastgehouden, met inachtneming van de voorschriften van den Joodschen godsdienst'.

Dit dossier is geschreven door Yvonne M.L. de Vries die al jarenlang foto's en ansichtkaarten van Apeldoornse sanatoria verzamelt en geboeid is door de rijke geschiedenis van deze gezondheidsinstellingen.

 

 





deValkenberg.nl