De Valkenberg
Valkenberglaan 35B
7313 BL Apeldoorn
Telefoon 055 - 3552201
Mobiel 06 - 53409048
info@devalkenberg.nl
Dit is het digitale verhalenboek van
dr Wim H. Nijhof, historicus en publicist. U vindt hier informatie over zijn boeken en over artikelen die zijn gepubliceerd in diverse tijdschriften en dagbladen. Aandachtsvelden zijn de historie van Apeldoorn, van het Nationale Park De Hoge Veluwe en van de textielindustrie in Twente. Een onderwerp van voortdurende studie is de sociale strijd in de textielstad Enschede, zijn geboorteplaats.

Wim Nijhof

De Valkenberg is een heuvel aan de westkant van Apeldoorn, niet ver van Paleis Het Loo. Hier konden vroeger de koninklijke valkeniers de reigers van verre zien aankomen, de vogels waren een prooi voor de jachtvalken.
Wim H. Nijhof woont aan de Valkenberglaan in Apeldoorn. De Valkenberg is de naam waaronder hij zijn publicitaire activiteiten uitvoert.

De Valkenberg
 

berghorst


 

4. Luxe appartementen in weeshuis voor jongens

Aan het einde van de Loseweg, tegenover de zij-ingang van Paleis Het Loo, staat de villa Berghorst, nu een appartementencomplex, ooit gebouwd als een weeshuis voor jongens.
Koningin Wilhelmina heeft aan het begin van de twintigste eeuw haar oog laten vallen op de boerderij van Marten Berghorst, als een passende aanvulling van haar bezittingen. Maar de boer weigert, want, zo blijkt als na zijn overlijden zijn testament wordt geopend: hij wil dat de boerderij wordt gesloopt en dat op die plaats van het geld van zijn nalatenschap een weeshuis voor jongens wordt gebouwd.
In 1910 kondigt de architect Andries van Driesum de publieke aanbesteding aan van ‘het bouwen van een Jongens-Weeshuis’. Hij geniet op dat moment van de publiciteit rondom zijn jongste creatie, de Julianatoren aan de Amersfoortseweg, de nieuwe attractie van restaurant Belvedère. De kranten staan er vol van, een uitkijktoren van zandsteen van 24 meter hoog, je kunt met een kijker op de toren van de Lebuïnuskerk in Deventer zien hoe laat het is. Duizenden Nederlanders komen kijken. De vakwereld bewondert de toren, die helemaal uit zandsteen is opgebouwd. Menig vakman kijkt er nog steeds bewonderend naar.
Direct na de aanbesteding wordt de boerderij van Berghorst gesloopt. De bouw verloopt voorspoedig. In 1912 kan het tehuis met enig feestelijk vertoon worden geopend. Bestuursvoorzitter mr. H.G. Iordens zegt in zijn welkomstwoord dat de architect een ‘ontwerp voor den bouw maakte, uit welks gevel en geheele uiterlijk spreken ernst die bij zulk een stichting past, en vriendelijkheid, die den ernst moet temperen. De heer Van Driesum stichtte zichzelf in dien bouw een eerezuil’, aldus de spreker. In het gebouw is in de monumentale en zeer aansprekende, volstrekt symmetrische voorgevel de hand van Van Driesum duidelijk te herkennen.
Berghorst wordt ‘toen de tijd der weeshuizen ten einde ging, en die der bejaardencentra in volle opkomst was, een tehuis voor oude dames en heren’ zo schrijft Thijs Booy, jarenlang particulier secretaris van Wilhelmina, in zijn boekje Verhalen rond het Loo. De bewoners van De Berghorst krijgen van koningin Wilhelmina het recht in een deel van het koninklijk park te wandelen.





deValkenberg.nl