De Valkenberg
Valkenberglaan 35B
7313 BL Apeldoorn
Telefoon 055 - 3552201
Mobiel 06 - 53409048
info@devalkenberg.nl
Dit is het digitale verhalenboek van
dr Wim H. Nijhof, historicus en publicist. U vindt hier informatie over zijn boeken en over artikelen die zijn gepubliceerd in diverse tijdschriften en dagbladen. Aandachtsvelden zijn de historie van Apeldoorn, van het Nationale Park De Hoge Veluwe en van de textielindustrie in Twente. Een onderwerp van voortdurende studie is de sociale strijd in de textielstad Enschede, zijn geboorteplaats.

Wim Nijhof

De Valkenberg is een heuvel aan de westkant van Apeldoorn, niet ver van Paleis Het Loo. Hier konden vroeger de koninklijke valkeniers de reigers van verre zien aankomen, de vogels waren een prooi voor de jachtvalken.
Wim H. Nijhof woont aan de Valkenberglaan in Apeldoorn. De Valkenberg is de naam waaronder hij zijn publicitaire activiteiten uitvoert.

De Valkenberg
 

raadhuis groot

Het Raadhuis van 1898 brandde in de Tweede Wereldoorlog af en werd in de jaren zeventig van de vorige eeuw herbouwd


Illustratie: CODA

 

8. Het grotere Raadhuis straalde iets van grootsteedsheid uit
In de week rond 1 november 1977 vierde Apeldoorn groots feest, want het nieuwe Raadhuis werd in gebruik genomen. Dertigduizend belangstellenden kwamen kijken naar het nieuwe huis der gemeente. In lange rijen wachtten ze om binnen te komen. Het nieuwe gebouw had weinig oorspronkelijks, want het was een eenvoudig uitgevoerde kopie van het oude Raadhuis, dat aan het einde van de negentiende eeuw was gebouwd door gemeentearchitect Gerrit de Zeeuw.

Omstreeks 1895 kwam het gemeentebestuur, onder aanvoering van burgemeester H.P.J. Tutein Nolthenius, tot de conclusie dat het kleine Raadhuis, nauwelijks een halve eeuw oud, te klein was geworden. Eigenlijk vonden de bestuurders dat dit kleine gemeentehuis, met de vier stralend witte Dorische zuilen en de blauwstenen trap, niet in overeenstemming was met  hun hoge ambities. De voorbije halve eeuw was het inwonertal meer dan verdubbeld, tot ongeveer dertigduizend. Het heidedorp was een plattelandsgemeente geworden.  En bij die nieuwe status paste een meer imposant gebouw dan het raadhuisje uit 1843.

Gerrit de Zeeuw verkneukelde zich, nu kreeg hij een kans zijn talenten te tonen. Hij woonde nog niet zo lang in Apeldoorn en als je dan het Apeldoornse  Raadhuis fors mag uitbreiden, is dat een grote eer. In 1891 was De Zeeuw met de Rotterdamse architect Jan Verheul naar Apeldoorn gekomen. Verheul had de nieuwe Grote Kerk aan de Loolaan ontworpen en De Zeeuw was zijn opzichter tijdens de bouw. Apeldoorn beviel De Zeeuw wel en hij besloot er te blijven. Vele jaren woonde hij in één van de ‘Apeldoornse huuskes’ aan de Korte Nieuwstraat, die hij samen met aannemer Chris Wegerif had gebouwd. De huisjes, gedekt met pannen, met een verhoogde gepleisterde middenpartij en een portiek, vormen nog steeds een authentiek stukje dorps Apeldoorn.
In zijn ontwerp voor het nieuwe Raadhuis toonde De Zeeuw weinig ontzag  voor de ideeën die Albert Liese had uitgewerkt. De witte zuilen verdwenen. De gemeentearchitect bedacht een nieuwe voorgevel met Romaanse rondbogen en de blauwe trap, zo kenmerkend, kwam binnen het gebouw te liggen. Er kwam een verdieping bovenop en een slanker torentje verving het oude.

De gemeente had wel haast. Het nieuwe Raadhuis moest in 1898 klaar zijn, in verband met de inhuldiging van koningin Wilhelmina, op 6 september. In verband met de rijtoer die de nieuwe koningin door het dorp zou maken, was de gevel – de verf was nauwelijks droog – versierd met banieren, guirlandes, vaandels en vlaggen. De gemeentebestuurders konden met een gerust hart de twintigste eeuw in en wat belangrijker was: het Raadhuis straalde toch wel iets van grootsteedsheid uit.

In de Tweede Wereldoorlog, in de nacht van 18 op 19 mei 1943, brandde het gemeentehuis af. De begane grond was redelijk intact en bleef meer dan dertig jaar het Raadhuis, een stad als Apeldoorn onwaardig. Op 28 oktober 1977 kon het feest beginnen, Apeldoorn had weer een Raadhuis, al was het maar een kopie van de creatie van De Zeeuw.





deValkenberg.nl