De Valkenberg
Valkenberglaan 35B
7313 BL Apeldoorn
Telefoon 055 - 3552201
Mobiel 06 - 53409048
info@devalkenberg.nl
Dit is het digitale verhalenboek van
dr Wim H. Nijhof, historicus en publicist. U vindt hier informatie over zijn boeken en over artikelen die zijn gepubliceerd in diverse tijdschriften en dagbladen. Aandachtsvelden zijn de historie van Apeldoorn, van het Nationale Park De Hoge Veluwe en van de textielindustrie in Twente. Een onderwerp van voortdurende studie is de sociale strijd in de textielstad Enschede, zijn geboorteplaats.

Wim Nijhof

De Valkenberg is een heuvel aan de westkant van Apeldoorn, niet ver van Paleis Het Loo. Hier konden vroeger de koninklijke valkeniers de reigers van verre zien aankomen, de vogels waren een prooi voor de jachtvalken.
Wim H. Nijhof woont aan de Valkenberglaan in Apeldoorn. De Valkenberg is de naam waaronder hij zijn publicitaire activiteiten uitvoert.

De Valkenberg
 

huis op 't loo

In Huis op ‘t Loo logeerden de pensionaires van koning Willem III


Foto: Wim H. Nijhof

 

3. De prominente loges van villa Huis op ‘t Loo

Henri Camp, de koninklijke architect van het Aardhuis in Hoog Soeren, bouwde rondom het Paleis Het Loo nog enkele gebouwen: Huis op ’t Loo, de nog bestaande villa Loseweg 168 en de Koningsschool aan de Loolaan. Huis op ’t Loo, omstreeks 1850 gebouwd, is een stijlvoorbeeld voor architectuur voor die tijd, met de karakteristieke hoofdentree in het midden van de gevel, een vierkante plattegrond en twee bouwlagen met een kap met Hollandse pannen.

De riante, vrijstaande villa aan de Loseweg heeft een koninklijke geschiedenis. Hier logeerden in de jaren zeventig van de negentiende eeuw de pensionaires, vijf getalenteerde musici en schilders die op kosten van koning Willem III een opleiding in het buitenland volgden. De audities werden in het Paleis gehouden, gedurende één tot twee weken, ’s avonds in de toneelzaal, van zeven tot tien uur. Steevast opende het programma met een ouverture uit een opera, een zangeres zong daarna een aria uit een opera en tot slot traden de meestal mannelijke instrumentalisten op, die piano, viool of cello speelde Koning Willem III ontving op zijn paleis niet alleen pensionaires, ook traden er beroemde kunstenaars op. De beroemdste gast op de audities was de bekende componist en pianist Franz Liszt, die in mei 1875 en mei 1876 tien dagen gast was van de koninklijke familie. De families kenden elkaar, want Liszt had de leiding over de muzikale en culturele aangelegenheden aan het hof van groothertogin Sophie van Saksen-Weimar, de zuster van koning Willem III. Op 6 mei 1875 gaf Liszt samen met de Poolse violist en componist Henryk Wieniawsky een concert dat uit zes delen bestond. Iedereen vond het magnifiek, uniek en super, zoals iemand lovend schreef, iedereen was in extase, aan het applaus leek geen einde te komen.

Behalve musici en andere kunstenaars ontving Willem III ook vaak  wetenschappers en voorname overheidsfunctionarissen op Het Loo. Omstreeks 1850 vertoefde er B.F. baron van Verschuer, de schoolopziener van het tweede district der Provincie Gelderland. De koning informeerde belangstellend naar de toestand van het onderwijs op de Veluwe en in Apeldoorn. De baron antwoordde eerlijk: ‘Majesteit, de slechtste school die ik ken, staat onder de rook van uw paleis!’ Onderzoek leerde dat de baron gelijk had en de koning nam maatregelen, toen bleek dat het schoolhoofd niet wilde moderniseren. ‘Dan bouw ik zelf een school’, moet de eigenzinnige Willem III hebben geroepen. Een officiële ‘klagte’ van het afgeserveerde schoolhoofd veranderde niets aan de plannen. Henri Camp kreeg opdracht een nieuwe school te bouwen. En weer zat de architect dagen achtereen te tekenen in het paleis. Op 26 april 1851 werd de eerste steen gelegd voor de school, op een bouwland van boer Willem Bloemink en zijn vrouw Willempje Bloemendaal, die hiervoor tweeduizend gulden beurden. De feestelijke opening was op 3 mei. Willem III kwam aangereden over de rijk met vlaggen en wimpels versierde Loolaan en betrad onder een ereboog met het opschrift ‘Hulde aan Koning Willem III, de Beschermer der Nijverheid’ zijn eigen school. In 1968 is de school afgebroken en vervangen door een eigentijds schoolgebouw.





deValkenberg.nl