De Valkenberg
Valkenberglaan 35B
7313 BL Apeldoorn
Telefoon 055 - 3552201
Mobiel 06 - 53409048
info@devalkenberg.nl
Dit is het digitale verhalenboek van
dr Wim H. Nijhof, historicus en publicist. U vindt hier informatie over zijn boeken en over artikelen die zijn gepubliceerd in diverse tijdschriften en dagbladen. Aandachtsvelden zijn de historie van Apeldoorn, van het Nationale Park De Hoge Veluwe en van de textielindustrie in Twente. Een onderwerp van voortdurende studie is de sociale strijd in de textielstad Enschede, zijn geboorteplaats.

Wim Nijhof

De Valkenberg is een heuvel aan de westkant van Apeldoorn, niet ver van Paleis Het Loo. Hier konden vroeger de koninklijke valkeniers de reigers van verre zien aankomen, de vogels waren een prooi voor de jachtvalken.
Wim H. Nijhof woont aan de Valkenberglaan in Apeldoorn. De Valkenberg is de naam waaronder hij zijn publicitaire activiteiten uitvoert.

De Valkenberg
 

14. Vijf Joodse leerlingen Prinseschool stierven in Auschwitz
Salomon Steinmetz. Irwin de Jong. Jozef de Jong. Max de Groot. Grietje Gompers. Doris Heymans.  Sigmund Spits. Sara de Jong. Heijmann Cohen. Martin Heijmans. Margrit Cohen. Ilse Cohen. Hana Gottlieb. Eva Ruth Mayer. Bendix David de Leeuw. Elina de Leeuw. Emilie Fanny Stofkooper. Zeventien namen, zeventien Joodse jongens en meisjes, leerlingen van de Eerste en Tweede Prinseschool, die na 1 september 1941 niet meer terugkwamen op hun school. Hun nieuwe school werd de Joodse School aan de G.J. van Heekstraat 162.
    Al vanaf de zomer, half juli 1940, zoemden de geruchten door het land. Er zou een verordening komen, die binnen alle onderwijsinstituten zou leiden tot een scheiding van Joodse en niet-Joodse leerlingen. Op 18 augustus 1941, als de schoolvakanties nog niet voorbij zijn, kregen alle onderwijsinstellingen in ons land een brief. In opdracht van Reichskommissar für die besetzten niederländischen Gebiete Arthur Seyss-Inquart, zouden schoolkinderen ‘van Joodschen bloede’ op korte termijn op afzonderlijke scholen bijeengebracht worden.
    De scholen moesten op korte termijn de namen doorgeven van hun Joodse leerlingen.  G.W. Glas en P.C. Benink geven als schoolhoofden van de Eerste en de Tweede Prinseschool,  op respectievelijk 27 en 26 augustus 1941 hun lijsten door, zeven Joodse leerlingen op de  Eerste  Prinseschool, tien op de Tweede Prinseschool. Na 1 september 1941 kwamen deze leerlingen  niet op hun school terug, evenmin als de andere 72 leerlingen van de gewone openbare lagere scholen in de stad: 8 van de Brinkschool, 12 van de Zeggeltschool, 7 van de Javaschool, 1 van de Minkmaatschool, 5 van de Emmaschool, 10 van de Bothofschool, 5 van de Hogelandschool, 17 van de Enschedesche Schoolvereeniging. Ze waren niet langer welkom op hun school, ze moesten naar een Joodse school, waar ze alleen mochten worden onderwezen door leerkrachten die eveneens van ‘van Joodschen bloede’ zijn.
    Voor de 89 Enschedese Joodse schoolkinderen en hun lotgenootjes uit omliggende gemeenten was er plaats in de Westerschool, de voormalige School E2, aan de G.J. van Heekstraat. Als hoofd van de school werd aangetrokken de 29-jarige Leonard van der Velde, een onderwijzer aan een openbare lagere school in Zwolle, die tijdelijk werkte aan een Joodsche school in Amsterdam. Hij tekende op 30 september 1941 zijn plechtige verklaring dat hij, zo lang hij zijn ambt zou bekleden, ‘de verordeningen en andere bepalingen van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandse gebied en van de hem ondergeschikte organen naar eer en geweten zal nakomen, en zich zal onthouden van elke handeling, gericht tegen het Duitsche rijk of de Duitsche Weermacht’. In de Westerschool kwam ook een Joodse ULO, een Joods Lyceum werd ondergebracht in het huis Lasondersingel 138. In het vroege voorjaar van 1943 stopte het onderwijs aan alle Joodse kinderen. Veel Joden waren opgepakt, weggevoerd, vermoord. En op 23 maart 1943 werd een algeheel verblijfsverbod voor Joden afgekondigd in acht provincies, waaronder Overijssel. Van de zeventien kinderen van de Eerste en Tweede Prinseschool hebben Doris Heymans, Heijmann Cohen, Margrit Cohen, Bendix David de Leeuw en Elina de Leeuw de oorlog niet overleefd. Zij vonden alle vijf  de dood in Auschwitz. Doris stierf er op 28 januari 1944, Heijmann op 29 oktober 1942 , Margrit op 12 oktober 1942, Bendix David en Elina op 28 februari 1943.





deValkenberg.nl